BUHARA 2020 İSLAM KÜLTÜR BAŞKENTİ


Tarihteki en önemli ticaret noktalarından biri olan İpek Yolu üzerinde bulunan Buhara, Özbekistan'ın en önemli şehirlerinden biridir. Orta Asya'nın en eski şehirlerden biri olan Buhara, tarih boyunca Moğollar, Sasaniler ve Karahanlılar'a da başkentlik yapmış önemli şehirlerdendir. Türk İslam dünyasının önemli bilginlerinin yetiştiği şehir, mimari yapıları, kervansaray, camii ve medreseleriyle anılır. Buhara İslamiyet'in Mekke ve Kudüs'ten sonra gelen üçüncü önemli merkezi konumundadır. 
İlim ve fikir adamları, sanatçı ve alimleriyle bilinen, onların ardında bıraktığı eserlerle dünyada Türk-İslam mimarisinin zirveye ulaştığı şehirlerden Buhara, İslam medeniyetini derinden etkileyecek büyük bilginler yetiştirmiştir ki, bunların en meşhuru İmam el-Buhari’dir. 
Muhammed b. İsmail el-Buhari’nin el-Câmiu’s-Sahih adlı hadis eseri Kur’an-ı Kerim’den sonra Müslümanların en sağlam kitabı kabul edilmiş ve konuda icmâ oluşmuştur. Buhari’nin ilmi ve hafızası dillere destandır.
Buhara’ya yolu düşen ve yetişen diğer âlimlerden bazıları şunlardır: Hakim Tirmizî, Muhammed bin Selam el-Bikendî, Abdullah bin Muhammed el-Müsnedî, Muhammed bin Yusuf el-Bikendi, İbrahim bin el-Eş’as, İmam-ı Muhammed Şeybani, Yusuf-i Hemedani, Abdülhalık-ı Goncdüvanî, Şah-ı Nakşibend Behaeddin Muhammed bin Muhammed Buhari, Hace Muhammed Parisa, Seyyid Emir Külal, Mahmud Buhari.
Buhara, bir dönem İslam medeniyetinin merkezi haline gelmiştir.
Batıda Avicenna diye bilinen İbn Sina 980 yılında Buhara’da doğmuştur.
“Buhara, 2020 İslam Kültür Başkenti” programı vesilesiyle “Buhara’nın İslam Medeniyetindeki Rolü ve Katkıları” videokonferansı yapıldı
28 Mayıs 2020
“Buhara, 2020 İslam Kültür Başkenti” programı vesilesiyle Özbekistan İslam Medeniyeti Merkezi, Uluslararası Özbekistan İslam Akademisi, Özbekistan Kültür Bakanlığı, IRCICA ve ICESCO tarafından 28 Mayıs 2020’de Internet üzerinde bir ilmî konferans düzenlendi. Konferansta çeşitli ülkelerden üniversite ve araştırma kurumu mensupları, uzman ve araştırmacılar “Buhara’nın İslam Medeniyetindeki Rolü ve Katkıları” temasını etraflıca ele aldılar. Konferans 20 ülkeden yaklaşık 100 katılımcı tarafından izlendi.
Açılış oturumunun konuşmacıları: Özbekistan İslam Medeniyeti Merkezi Direktörü Büyükelçi Dr. Shoazim Shoislomovich Minovarov, IRCICA Genel Direktörü Prof. Halit Eren, ICESCO Genel Direktörü Dr. Salim Muhammad al-Malik, Buhara bölgesi Belediye Başkanı Karim Jamolovich Kamolov, Özbekistan Kültür Bakanı Yardımcısı Kamola Boltaboevna Akilova, ve Buhara Devlet Üniversitesi Rektörü Prof. Obidjon Khafizovich Khamidov idi.
Buhara’nın İslam medeniyetindeki rolü ve katkıları önemlidir. Bu özelliklerden biri Buhara’dan gelen katkıların ait oldukları bilim ve bilgi alanlarının geniş çeşitliliğidir; dünyaca tanınmış bilim adamları, İslam alimleri, abideler ve sanat eserlerinin örnekleri bunu gösterir. Bir diğer özellik, bu rol ve katkıların uzun bir tarih boyunca sürekliliğidir; kütüphanelerin, medreselerin, bilim ve sanat çalışmalarının asırlar üzerinde kesintisiz devamlılığıdır. 
Türkiye’nin çeşitli üniversitelerden katılan akademisyenlerinin sunumlarının da yer aldığı oturumlarda genel tema ve ona bağlı konular şu ana başlıklar altında ele alındı: “Buhara’nn İslam Medeniyetindeki Rolü ve Katkıları” (birinci oturum); “Buhara’nın İslam medeniyetindeki manevî katkısı ve bunun yabancı ve Özbek uzmanları tarafından incelenmesi” (ikinci oturum); ve “Orta Asya’da geçmişte ve günümüzde İslam kültür ve sanatı” (üçüncü oturum).
Özbekistanın ve aynı zamanda Buhara’nın tanıtılmasına katkı sunan “Buhara 2020 İslam Kültür Başkenti” yılı içerisinde çeşitli etkinlik ve programlarla devam edecektir. 
            
 Prof.Dr. Mustafa Karataş
          
 İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi